5 lipca 2016 Udostępnij

Wszystko co musisz wiedzieć o skrzyniach biegów

Skrzynie biegów są niezbędnym elementem układu napędowego każdego samochodu i najczęściej przymocowane są do silnika. W skrzyniach biegu, ze względu na niedoskonałości silnika spalinowego, który osiąga optymalne parametry swojej przy określonych warunkach (duża moc i wysoki moment obrotowy przy jak najmniejszym zużyciu paliwa), często stosuje się dodatkowe przekładnie, które umieszczone są w obudowie skrzyni. Przekroczenie wyżej wymienionych warunków może być przyczyną nie tylko hałaśliwej pracy skrzyni, ale nawet przyspieszonego zużycia silnika!

Działanie skrzyni biegów jest dość proste – dostarcza ona na koła właściwy moment napędowy, który uzależniony jest od warunków ruchu. W trakcie ruszania albo jazdy pod górę, oraz w sytuacjach w, w których nagle musimy przyspieszyć, należy wejść na niski (lub niższy) bieg, czyli po prostu zwiększyć przełożenie. Jeżeli chcemy uzyskać efekt odwrotny, po prostu dajemy biegi wyższe (np. podczas jazdy w trasie).

Większość skrzyni biegów opiera się na systemie zębatym, a same skrzynie dzielimy na stopniowe i bezstopniowe. Stopniowe to te, które mają określoną ilość przełożeń (w samochodach osobowych jest ich zazwyczaj od 4 do 7, a w użytkowych aż do 16). Bezstopniowe skrzynie natomiast pozwalają na płynną zmianę przełożenia pomiędzy skrajnymi wartościami – umożliwiają to przekładnie pasowe i hydrokinetyczne.

Skrzynie biegów można podzielić na manuale, automatyczne i półautomatyczne.

Te pierwsze, to najpopularniejsze rozwiązanie w Europie, które bazuje na skrzynkach z kołami zazębionymi. Włączenie biegu odbywa się przez specjalne sprzęgło, które jest synchronizatorem. Skrzynie manualne budowane są, w zależności od rodzaju układu napędowego, współosiowe lub niewspółosiowe. Współosiowe nazywa się trzypałkowymi i stosuje się je w układach klasycznych lub 4z4. Ich wałek główny (wyjściowy) leży w dokładnie takiej samej osi co wałek sprzęgłowy (wejściowy). W skrzynkach niewspółosiowych, których używa się w układach zblokowanych, oś wałka wyjściowego leży poniżej wejściowego.

Półautomatyczne skrzynie biegów to układy z automatycznym sprzęgłem. Żeby zmienić bieg, kierowca musi przesunąć dźwignię lub łopatki przy kierownicy w odpowiednią stronę (podział ten nie jest, niestety, jednoznaczny). Zaznaczyć trzeba, że jeżeli łopatki sterujące znajdują się pod kierownicą pojazdu, to wcale nie musi to oznaczać skrzynię półautomatyczną. Najczęściej jest to po prostu skrzynie automatyczna, jednak posiadająca możliwość działania tak sam jak skrzynia manualna. Skrzynia DSG również nie jest skrzynią półautomatyczną, a zautomatyzowaną.

Skrzynie automatyczne są najbogatszym i najszerszym rodzajem skrzyń biegów. Zalicza się do nich skrzynie zautomatyzowane, czyli manualne wyposażone w układ automatycznego sterowania. Popularnym rodzajem skrzyni automatycznej jest hydromechaniczna przekładnia, która jest połączeniem dwóch typów przekładni – hydrokinetycznej i szeregu planetarnego (czyli kilku przekładni planetarnych sprzężonych ze sobą). Warto wymienić też przekładnie CVT, która jest bezstopniową przekładnią pasową. Niektóre przekładnie bezstopniowe są zbudowane na bazie specjalnych kół stożkowych.

 

SPEKTRUM ART

Stylizacja samochodowa